Voor het zweefvliegen en ballonvaren in het buitenland is een medische keuring vereist voor de geldigheid van het GPL en BPL. De KNVvL-zweefvliegclubs en de Ballonvaarbedrijven lid van de KNVvL, leiden op volgens de ICAO-eisen. Daarom moet elke solo-vliegende zweefvlieger, ballonvaarder en elke zweefvliegbewijshouder of BPL-houder medisch goedgekeurd zijn. Hoewel er geen wettelijke vereisten zijn, geldt voor vliegers en clubs, aangesloten bij de KNVvL, dat het GPL alleen geldig is met een geldige medische verklaring. De KNVvL heeft met de FSMI een overeenkomst over de wijze van keuren en deafgifte van de medische verklaringen.

De medische keuring heeft afhankelijk van de leeftijd een geldigheid van:

* zestig maanden indien de aanvrager op het moment van keuring jonger is dan dertig jaar, met dien verstande dat deze geldigheidsduur niet langer voortduurt dan tothet bereiken van de  leeftijd van twee en dertig jaar.

De keuring wordt verricht door een sportarts bij een sportmedische instelling (SMI).
Op de volgende link treft u een lijst aan van SMI-adressen.
Tevens kunt u zich laten keuren bij de volgende zes Aero Medical Examiners (AME's):

• F. Helmers
  www.vliegkeuring.nl
• Het Doktershuis
  R. Hoegen / H. Postema
  Nic. Beetslaan 5
  2985 VG Ridderkerk
  Tel. 0180-423434
  www.het-doktershuis.nl
• KLM Health Services bv
  Aeromedisch Instituut (SPL/AM)
  Postbus 7700
  1117 ZL Luchthaven Shiphol
  Tel. 020-6493400
• De heer M. Di Maio
  Hoefbladhof 20
  3991 GH HOUTEN
  Tel. 030-2946997
  www.medischkeuren.nl
• De heer R. Thissen
  Nieuwe Stationsstraat 10
  6811 KS ARNHEM
  Tel. 026-4433155
  Fax. 026-4420266
  www.aeromedicalclinic.nl
• De heer A.F. Jager
  Westerse Drift 107
  9752 LE Haren
  Tel. 06-30629405
  www.m-c-w.nl

LET OP: Artsen en organisaties waarvan de namen niet hierboven of op de site van de SMI staan, mogen u niet keuren voor de Medische verklaring van de KNVvL!

Wanneer u bij een SMI of een AME een afspraak gemaakt hebt, dan vult u het volgende formulier in: keuringsformulier. Wanneer u goedgekeurd bent dan ontvangt u van de keuringsarts uw medical. Uw GPL, BPL of PGL is alleen geldig in combinatie met een geldige medical.

Met de invoering van het GPL op 1 oktober 2004 is er een convenant gesloten tussen de KNVvL en het ministerie van Verkeer &Waterstaat. Bij dat convenant hoort een medische bijlage. Volgens die medische normen worden zweefvliegers en Ballonvaarders gekeurd. U treft deze medische bijlage hier aan.

De Afdeling Zweefvliegen heeft een commissie medische zaken (CMZ).
De taken van de commissie zijn:

• de uitvoering van de zelfregulering wat betreft medische keuringen voor zweefvliegers.
• het bewaken van de kwaliteit van de uitvoering van de zweefvliegkeuringen.
• advisering aan keuringsartsen, individuele zweefvliegers, clubbesturen.
• het onderhouden van nationale en internationale contacten over aeromedische vraagstukken en    
  keuringen.

De Commissie Medische Zaken bestaat uit de de volgende leden:

Indien een vlieger het niet eens is met de beslissing van de keuringsarts kan hij bezwar aantekenen bij de Commissie van Beroep Medische Keuringen. Deze bestaat uit een AME, sportarts, lid CMZ en een ambtelijk secretaris. Een bezwarschrift kan worden aangemeld bij de secretaris van de CMZ.

 
Bijlage bij het convenant tussen de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat en de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart inzake afgifte van bewijzen van bevoegdheid en medische verklaringen voor bestuurders van Zweefvliegtuigen

Eisen aan lichamelijke en geestelijke gesteldheid

Algemeen
1.  De aanvrager mag niet lijden aan een ziekte, verwonding, handicap of (bij)werking van een al dan niet voorgeschreven geneesmiddel die ertoe kan leiden dat het voor de aanvrager onmogelijk is het zweefvliegtuig veilig te besturen en/of de daaraan gekoppelde verplichtingen veilig te kunnen uitvoeren.

Onderzoek van het zenuwstelsel
2.  De aanvrager mag niet lijden of geleden hebben aan een aandoening die hem ongeschikt maakt om zijn functie veilig uit te oefenen, waaronder begrepen:

Indien de medische conclusie is dat de tekortkomingen van de aanvrager om aan de vereisten te voldoen dusdanig zijn dat deze de veilige bediening van een zweefvliegtuig niet nadelig beïnvloeden, kan de aanvrager geschikt worden verklaard.

Een doorgemaakte acute toxische psychose hoeft niet tot ongeschiktverklaring te leiden, mits de aanvrager geen blijvende schade heeft ondervonden.

Aanbeveling: De aanvrager mag geen vastgestelde medische voorgeschiedenis of klinische diagnose hebben van een geestelijke afwijking, stoornis van de persoonlijkheid of neurose waarvan, op basis van de medische conclusie gesteld kan worden dat het waarschijnlijk is dat binnen twee jaar na het onderzoek de aanvrager niet in staat zal zijn het zweefvliegtuig veilig te bedienen.

3.  De aanvrager mag niet lijden of geleden hebben aan:

Hoofdletsels
4.  Hoofdletsels, waarvan de gevolgen volgens medisch oordeel de veilige bediening van een zweefvliegtuig nadelig zouden kunnen beïnvloeden, hebben ongeschiktverklaring ten gevolge.

Hart en bloedvaten
5.  De aanvrager mag niet lijden aan enige aangeboren of verkregen aandoening van het hart welke de veilige bediening van een zweefvliegtuig in gevaar zou kunnen brengen. Bij een doorgemaakt acute cardiale gebeurtenis (myocardinfarct, PTCA, stent-implantatie of CABG) wordt de aanvrager ongeschikt verklaard voor zes maanden. Daarna dient de cardioloog van de aanvrager informatie te verstrekken over de belastbaarheid van de aanvrager. Er mag geen ischaemie van de hartspier aantoonbaar zijn, anders dan op de plaats van de infarcering.

6.  NYHA klasse 3 en 4 vormen een contra-indicatie voor een veilige bediening van een zweefvliegtuig.

7.  Op indicatie dient een ECG te worden gemaakt.

8.  De systolische en diastolische bloeddruk moet binnen acceptabele grenzen liggen.

9.  De bloedvaten mogen geen functionele of structurele afwijkingen van betekenis vertonen.

Longen
10.  De aanvrager moet vrij zijn van (acuut optredende) functiestoornissen van de longen en van elke actieve ziekte van het longparenchym, mediastinum of de longvliezen die de ademfunctie aantasten. In daartoe aanleiding gevende gevallen moet een röntgenologisch borstonderzoek worden verricht.

11.  Uitgebreide vervormingen van de borstwand gepaard gaande met collaps van de borstkas, alsmede afwijkingen ten gevolge van chirurgisch ingrijpen, waardoor de ademfunctie zodanig is verminderd dat de veilige besturing van een zweefvliegtuig in gevaar komt, hebben ongeschiktverklaring ten gevolge.

12.  In geval van COPD dient een FEV-1 meting te worden uitgevoerd. Bij een uitkomst van  50% of minder dient de aanvrager ongeschikt te worden verklaard.

13.  Actieve longtuberculose heeft ongeschiktverklaring ten gevolge. Inactieve of genezen laesies, waarvan bekend is dat zij tuberculeus zijn, of waarvan vermoed wordt dat zij tuberculeus van oorsprong zijn, behoeven geen ongeschiktverklaring ten gevolge te hebben.

Maag en darmen
14.  Ziekten van spijsverteringsorganen en hun adnexae, gepaard gaande met een belangrijke functiestoornis van deze organen, hebben ongeschiktverklaring ten gevolge.

15.  De aanvrager moet volkomen vrij zijn van ingewandsbreuken welke zouden kunnen leiden tot ongeschiktheid gedurende de vlucht.

16.  Elke afwijking ten gevolge van een ziekte of een chirurgische ingreep in enig deel van het spijsverteringskanaal of zijn adnexae, die zou kunnen leiden tot plotselinge ongeschiktheid gedurende de vlucht, in het bijzonder elke obstructie door structuur of druk, heeft ongeschiktverklaring ten gevolge.

Operaties
17.  De aanvrager die een abdominale operatie heeft ondergaan wordt de eerste drie maanden na de operatie ongeschikt verklaard. Deze ongeschiktheid duurt voort totdat de geneeskundige, mede op grond van de gegevens omtrent de bijzonderheden van de operatie, oordeelt, dat de gevolgen van de operatie geen plotselinge ongeschiktheid tijdens de vlucht zullen veroorzaken.

Metabole en endocriene systeem
18.  Stofwisselings-, voedings- of hormonale stoornissen, die de veilige bediening van een zweefvliegtuig nadelig zouden kunnen beïnvloeden, leiden tot ongeschiktverklaring.

19.  Suikerziekte welke zonder gebruikmaking van antidiabetische medicatie goed reguleerbaar is, vormt geen reden voor ongeschiktverklaring. Het gebruik van antidiabetische medicatie is niet toegestaan, met uitzondering van die orale antidiabetica die te verenigen zijn met een veilige bediening van een zweefvliegtuig en die onder gericht medisch toezicht zullen worden toegepast. Indien de aanvrager een goede instelling heeft op de orale antidiabetica en zich bewust is van de risico’s van hypoglycaemie en weet hoe te handelen in dergelijke gevallen kan de aanvrager geschikt worden verklaard. Hij dient dan wel een verklaring van zijn behandelend arts te kunnen overleggen dat de diabetes goed is gereguleerd en de toestand van de aanvrager stabiel is.

20.  Ernstige of matige vergroting van de milt, waarbij deze onder de ribbenboog uitsteekt, plaatselijke en algemene lymfeklierzwellingen van betekenis alsmede bloedziekten hebben ongeschiktverklaring ten gevolge, tenzij deze de veilige bediening van een zweefvliegtuig niet nadelig zullen beïnvloeden. Zijn deze aandoeningen van voorbijgaande aard dan kan de aanvrager tijdelijk ongeschikt worden verklaard.

Aanbeveling Sikkelcelanaemie is geen reden voor ongeschiktverklaring tenzij er positief medisch bewijs is voor het tegendeel.

Urinewegen
21.  Elk verschijnsel van een organische ziekte van de nieren, geslachtsorganen of urinewegen, welke de veilige bediening van een zweefvliegtuig nadelig zou kunnen beïnvloeden, leidt tot ongeschiktverklaring. Zijn deze ziekten van voorbijgaande aard dan kan de aanvrager tijdelijk ongeschikt worden verklaard.

22.  Elke afwijking tengevolge van een ziekte of chirurgisch ingrijpen van de nieren en van de urinewegen, die zou kunnen leiden tot plotselinge ongeschiktheid gedurende de vlucht, in het bijzonder elke obstructie door strictuur of druk heeft ongeschiktverklaring ten gevolge. Gecompenseerde nephrectomie zonder hypertensie of uraemie behoeft geen ongeschiktverklaring ten gevolge te hebben.

23.  Bij recente koliekaanvallen moet worden aangetoond dat er geen stenen meer aanwezig zijn of dat er geen verhoogd risico bestaat dat deze leiden tot plotselinge ongeschiktheid tijdens de vlucht (navragen bij behandelend arts).

Zwangerschap
24.  Bij een ongecompliceerde zwangerschap is zweefvliegen in het eerste en tweede trimester toegestaan.

Orthopedie
25.  Elke orthopedische aandoening of afwijking welke de veilige bediening van een zweefvliegtuig nadelig zou kunnen beïnvloeden, leidt tot ongeschiktverklaring.

Keel/neus/oren
26.  Redenen tot ongeschiktverklaring zijn:

27.  De luchtpassage door de neus moet ongestoord zijn. Belangrijke misvormingen, alsmede ernstige, acute of chronische aandoeningen van de mondholte of van de bovenste luchtwegen die de ademhaling belemmeren, hebben ongeschiktverklaring ten gevolge.

Gezichtsvermogen
28.  Een actieve, acute of chronische pathologische toestand van een of beide ogen of van de adnexae, waardoor het functioneren in zulk een mate zou kunnen worden belemmerd, dat de veiligheid tijdens de vlucht in gevaar zou kunnen worden gebracht heeft ongeschiktverklaring ten gevolge.

29.  De aanvrager moet een normaal blik- en gezichtsveld hebben.

30.  De aanvrager moet een gezichtsscherpte in de verte hebben van ten minste 6/12 op elk oog afzonderlijk met of zonder correctie en van ten minste 6/9 met beide ogen met of zonder correctie. Er gelden geen beperkingen voor ongecorrigeerde gezichtsscherpte. Indien de vereiste gezichtsscherpte slechts verkregen kan worden met behulp van corrigerende lenzen, dan kan de aanvrager geschikt worden verklaard mits:

Noot: bij twijfel dient een verklaring van de oogarts te worden overlegd.

Zowel ongecorrigeerde als gecorrigeerde gezichtsscherpte worden normaal gemeten en vastgelegd bij elke herkeuring. Omstandigheden die een noodzaak voor een verklaring van de oogarts met zich meebrengen zijn: een wezenlijke afname in de ongecorrigeerde gezichtsscherpte, elke afname in de beste gecorrigeerde gezichtsscherpte en het ontstaan van een oogziekte, oogletsel of het ondergaan van een oogoperatie.

31.  De aanvrager mag contactlenzen dragen om aan de vereiste gezichtsscherpte te voldoen mits:

Noot: aanvragers die contactlenzen dragen hoeven niet bij elke herkeuring hun ongecorrigeerde gezichtsscherpte te laten meten mits de geschiedenis van het contactlensvoorschrift bekend is bij de keurend arts.

32.  Amblyopie en één-ogigheid leidt tot ongeschiktverklaring, tenzij de aanvrager middels een vliegtest kan aantonen dat hij over voldoende gezichtsvermogen beschikt. De gezichtsscherpte van het (niet-amblyope) oog moet ten minste 6/9 bedragen met of zonder correctie.

33.  De aanvrager die een operatie heeft ondergaan die de refractiestatus van het oog aantast, dient voor drie maanden ongeschikt te worden verklaard. Daarna dient de aanvrager opnieuw te worden gekeurd.